Beste Hila,

Erg hè, kritiek?

Maak je een belangwekkende docuserie over die verschrikkelijke Taliban in je geboorteland Afghanistan, breekt opeens de pleuris uit.

Eén van de vrouwen die herkenbaar haar verhaal doet in ‘Hila voorbij de Taliban’, taekwondocoach Khadija Ahmadzada, blijkt een paar weken na de uitzending waarin zij zat te zijn gearresteerd omdat ze een onder dat barbaarse Taliban-regime strafbaar feit heeft gepleegd: sporten.

Weet je hoeveel één plus één is?

Geen drie.

Na het uitlekken van dat nieuws hadden mensen die wel kunnen tellen (1 + 1 = 2) al snel hun conclusie klaar: jij en je omroep (AVROTROS) hadden Khadija Ahmadzada en andere vrouwen in bescherming moeten nemen door ze onherkenbaar in beeld te brengen.

(Advertentie)

Dat levert weliswaar minder fraaie plaatjes op, maar voorkomt lijfstraffen (of erger) door dat schorremorrie van de Taliban.

Als je als maker van zo’n docuserie min of meer beschuldigd wordt van het in gevaar brengen van iemand die heeft meegewerkt en je wilt reageren, moet je volgens mij op z’n minst kritisch naar je eigen rol kijken.

Dat kunstje beheers jij blijkbaar nog niet.

Want dit was jouw verklaring (op het digitale schoolplein van influencers, Instagram):

“Sinds begin vorige week zit er een enorme knoop in mijn maag. Een nachtmerrie: een van de moedige vrouwen die wij hebben gesproken is gearresteerd. Voor iets wat doodnormaal zou moeten zijn. Sporten. Je passie uitoefenen.

Onmiddellijk dreunen er vragen door mijn hoofd: heeft onze documentaire hier iets mee te maken? Hebben we haar in gevaar gebracht? Is het beeldmateriaal, ondanks alle veiligheidsmaatregelen, toch in verkeerde handen terecht gekomen? Gedurende deze week hebben wij daar nog steeds geen enkele aanwijzing voor. Om de andere vrouwen in de documentaire te beschermen is direct besloten het materiaal offline te halen. Dat is ook de reden dat ik mij heb onthouden van commentaar, haar arrestatie is niet gebaat bij veel media-aandacht. Nu is deze alsnog ontstaan door valse claims waarin ik genoodzaakt ben om deze ferm en hard tegen te spreken.”

(Advertentie)

“De uitspraken en speculaties die momenteel rondgaan, zijn pertinent onwaar. Van alle geïnterviewden was er toestemming. De vrouwen die wij spraken zijn het gesprek zeer bewust met ons aangegaan. Zij weten als geen ander wat de mogelijke gevolgen zijn van het zichtbaar maken van hun dagelijkse realiteit. Suggereren dat er zonder toestemming is gefilmd, is het onderschatten van de Afghaanse vrouw.

De regie over hoe zij in beeld wilden komen, lag volledig bij de vrouwen zelf. Ik wil niet voor hen bepalen of zij hun stem of gezicht mogen laten zien. Wel hebben wij in de montage en uitingen zorgvuldige keuzes gemaakt, altijd met veiligheid als leidraad.

Ik heb Khadija leren kennen als een ongelooflijk sterke vrouw. Mijn gedachtes zijn bij alle Afghaanse vrouwen die we tijdens onze reis hebben ontmoet maar vooral bij haar. Vergeet hun verhalen niet. Vergeet hun gezichten niet. Vergeet de vrouwen van Afghanistan niet.”

Omdat ik vroeger journalist was, heb ik geleerd uit veel te lange stukken tekst, zeker als ze tekenen van emotionele incontinentie vertonen, de hoofdzaken te halen.

Voor mij is dat dit zinnetje: “Is het beeldmateriaal, ondanks alle veiligheidsmaatregelen, toch in verkeerde handen terecht gekomen?”

(Advertentie)

Het beeldmateriaal, beste Hila, was te zien op NPO 2 en daarna nog anderhalve maand op NPO Start en NL Ziet!

Ze mogen er in Afghanistan dan Middeleeuwse gewoontes op nahouden om vrouwen te onderdrukken, ze hebben er wel gewoon internet.

En zwepen.

Maar kruip jij vooral lekker in de slachtofferrol.

En laat AVROTROS, dat ook een verklaring uitbracht, vooral lekker beweren dat er “geen aanleiding is om te veronderstellen dat er een direct verband is tussen de documentairereeks en de arrestatie” en dat “de documentaire met grote zorgvuldigheid is gemaakt op een manier die past bij werken in een uiterst complexe en repressieve context”.

Ook daar koopt Khadija Ahmadzada allemaal niks voor.

Maar hoe waren de kijkcijfers, malle meid?

Groet,

JanD

PS. Cadeautje. Ik hoop dat het je nog past.

UPDATE Ik leg dit even hier neer:

Disclaimer: Het ‘Briefje van Jan’ en de ’99 woorden’ zijn gratis te lezen. Wil je doneren (waarvoor mijn dank!), dan kan dat via Back Me (maandelijks) en Bunq (losse donaties). Online shoppen? Doe het via deze link.