Beste Pieter Klok,
Ik wil het even met jou hebben over betrouwbare journalistiek.
Stel dat De Telegraaf een verslaggever naar Amsterdam-Oud Zuid stuurde voor een reportage.
Stel dat de verslaggever de volgende kop boven zijn/haar verhaal zette: ‘Antisemitisme drijft joodse Nederlanders naar de stembus: “Ik ben klaar met Frans Timmermans”’.
Stel dat de verslaggever de volgende Amsterdammers sprekend opvoerde:
- de 29-jarige Jaïr, een softwareontwikkelaar met een grote neus die een tros bananen heeft gekocht bij de groenteboer en die niet met zijn volledige naam in de krant wil
- Saar (24), werkzaam in de gehandicaptenzorg
- Esther (53), manager van een schoonmaakbedrijf
- een man van middelbare leeftijd bij de uitgang van een grote supermarkt
- een jonge vrouw die op een bankje zit met een kinderwagen voor zich
- een 18-jarige in een witte trui met een Armani-logo erop
- de 37-jarige Moos, werkzaam in de ouderenzorg
- hoogleraar Ruud Koopmans van de Humboldtuniversiteit in Berlijn
- directeur Naomi Mestrum, directeur van het Centrum Informatie en Documentatie Israel (CIDI)
- Ruben (55) die op de kruk voor een viswinkel wacht op zijn haring
Stel dat geen van de geïnterviewden op de foto staat.
En stel dat er onderaan het Telegraaf-artikel, waarin Timmermans wordt gebasht en de geïnterviewden allemaal melden dat ze op de JA21 of BBB of misschien zelfs de PVV gaan stemmen, níet zou staan: ‘De volledige namen van de geïnterviewden zijn bekend bij de redactie’?
Ik weet wat jij zou denken.
(Advertentie)
Jij zou denken aan de schande waar je NRC-collega Petra Veldhuis onlangs mee te maken kreeg toen correspondente Oumaima Abalhaj (door echte journalisten) betrapt was op journalistieke doodzondes met betrekking tot bronnen bij haar reportages.
En je zou denken: “Zo, De Telegraaf doet hier even een Abalhaj’tje, zeg!”
Waar of niet?
Goed nieuws: De Telegraaf deed géén Abalha’tje.
Er was een andere krant die een verslaggever zo’n reportage liet maken.
De kop?
‘Verharde politiek drijft Marokkaanse Nederlanders naar stembus: “Ik ben klaar met Geert Wilders”’
De bronnen?
- “de 29-jarige Hassan, een softwareontwikkelaar met een klein baardje die een tros bananen heeft gekocht bij de groenteboer en die niet met zijn volledige naam in de krant wil”
- “Sarah (24), werkzaam in de gehandicaptenzorg”
- “Fatima (53), manager van een schoonmaakbedrijf”
- “een man van middelbare leeftijd bij de uitgang van een grote supermarkt”
- “een jonge vrouw die op een bankje zit met een kinderwagen voor zich”
- “een 18-jarige in een witte trui met een Armani-logo erop”
- ‘de 37-jarige Mohammed, werkzaam in de ouderenzorg”
- hoogleraar Floris Vermeulen van de Universiteit Twente
- coördinator Habib El Kaddouri van het Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders
- “Hakim (55) die op de kruk voor een viswinkel wacht op zijn haring”
Geen van de geïnterviewden staat op de foto.
Onderaan het artikel ontbreekt iedere verklaring over het ontbreken van vijf achternamen en in drie gevallen zelfs voor- én achternamen van de ‘geïnterviewden’.
Weet je wat ik dacht, Pieter?
(Advertentie)
Ik dacht dat Volkskrant-verslaggever Charlotte Huisman niet één, maar misschien wel acht hele dikke duimen heeft.
Afgezien van wat ik dacht: dit artikel is niet geschreven volgens het protocol waarmee jouw Volkskant ‘betrouwbare journalistiek’ wil garanderen.
Wat staat er in het protocol?
“Onze journalistiek moet controleerbaar zijn. De lezer mag van de Volkskrant verwachten dat we anonieme bronnen zoveel mogelijk vermijden en ons bij de uitzondering aan extra zorgvuldigheidseisen houden.”
Die extra eisen zijn (onder meer): “Aan bronnen moet expliciet worden gevraagd waarom zij anoniem willen blijven. Een algemeen beroep op privacy is daarbij onvoldoende. De redactie wil het argument kunnen delen met de lezer, zoals in dit citaat: ‘Als mijn baas dit leest, ben ik mijn baan kwijt’. We wachten met deze uitleg niet tot het einde van het artikel en vermelden bij anonimisering zoveel mogelijk andere gegevens zoals leeftijd, beroep of relatie tot het nieuwsonderwerp om te laten zien dat het een echt persoon betreft, die we daadwerkelijk hebben gesproken. Ook kan overwogen worden in of onder het artikel de toevoeging op te nemen dat de volledige namen van de geïnterviewde personen bij de redactie bekend zijn.”
Hoe vind je zelf dat het gaat, Pieter?
Hebben we hier, net als laatst bij NRC, te maken met een Abalhaj’tje?
Of hielden jullie je bij de Volkskrant gewoon niet aan het eigen protocol en bestaan die acht oncontroleerbare bronnen van jullie verslaggever wel degelijk en zijn hun volledige namen (en telefoonnummers) bekend bij de redactie?
Ik neem aan dat ik geen antwoord van je krijg.
Niet omdat je een arrogante lul bent, maar omdat je weet: wie geschoren wordt moet stilzitten.
Groet,
JanD
PS. Cadeautje! Dit heb je echt nodig. Of accepteer het gewoon…
